Usługi budowlane i transportowe – moment powstania obowiązku podatkowego

Usługi budowlane – moment powstania obowiązku podatkowego

Spółka zajmująca się usługami budowlanymi realizuje budową na podstawie umowy zgodnie, z którą rozliczanie wykonanych robót odbywa się w okresach miesięcznych. Fakt wykonania części robót odnotowany jest m.in. przez wpis w dzienniku budowy dokonany przez kierownika budowy i potwierdzony przez inspektora nadzoru. Po dokonaniu wpisu spółka ma obowiązek skompletowania dokumentacji technicznej, co zwyczajowo zajmuje około 2, 3 tygodni. Po zebraniu kompletu dokumentów spółka składa dokumentację odpowiedniej osobie, wraz z wnioskiem o wystawienie świadectwa płatności. Zgodnie z umową przedstawiciel zleceniodawcy ma 28 dni na sprawdzenia takiego wniosku. Po sprawdzeniu wniosku i wystawieniu świadectwa płatności spółka wystawia zgodnie z umową fakturę dokumentującą wykonane usługi. W związku z powyższym kiedy powstaje po stronie spółki obowiązek podatkowy z tytułu wykonanych usług, z dniem potwierdzenia wykonania robót w dzienniku budowy, zatwierdzenia dokumentów przez odpowiednią osobę, wystawieniu świadectwa płatności czy z momentem wystawienia faktury?

Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Przy czym w odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również za wykonaną, w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę (art. 19a ust. 2 tej ustawy). Jednakże w myśl art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a tej ustawy obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury w przypadkach, o których mowa w art. 106b ust. 1, z tytułu świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych. Dlatego też z tytułu wykonania usług budowlanych przez spółkę obowiązek podatkowy będzie powstawał z chwilą wystawienia faktury, która powinna być wystawiona najpóźniej 30. dnia od dnia wykonania tej usługi. Jeżeli spółka nie wystawi w tym terminie faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą upływu terminu na jej wystawienie, tj. 30. dnia od dnia wykonania usług. Powyższy pogląd został potwierdzony w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 19 maja 2014 r. (ITPP1/443-193/14/MN).

Mateusz Wojciechowski
Radca prawny
mateusz.wojciechowski@isp-modzelewski.pl

 

Usługi transportowe. Termin powstania obowiązku podatkowego

Rozliczanie VAT od transakcji, dla których w 2013 r. obowiązywały zasady szczególne, a w 2014 r. stosuje się zasady ogólne
Termin powstania obowiązku podatkowego
Do końca 2013 r. obowiązek podatkowy od usług transportowych powstawał z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 30. dnia, licząc od dnia wykonania usługi.
Natomiast w 2014 r. obowiązek podatkowy od usług transportowych powstaje według zasady ogólnej obowiązującej od 1 stycznia 2014 r., czyli z chwilą wykonania usługi. Jeżeli jednak przed wykonaniem usługi podatnik otrzyma całość lub część zapłaty (przedpłatę, zaliczkę, itp.), obowiązek podatkowy od otrzymanej kwoty powstaje z chwilą jej otrzymania.

Opis zdarzenia – usługa transportowa Obowiązek podatkowy w 2013 r. (usługa wykonana w 2013 r.) Obowiązek podatkowy w 2014 r. (usługa wykonana w 2014 r.)
Założenia:
− data wykonania usługi: 25 lutego,
− otrzymanie zapłaty: 10 marca 10 marca 25 lutego
Założenia:
− data wykonania usługi: 1 marca,
− otrzymanie zapłaty: 1 kwietnia 31 marca (tj. 30. dnia od dnia wykonania usługi) 1 marca

Uwaga! Od 1 stycznia 2014 r. obowiązują szczególne uregulowania dotyczące określania momentu wykonania usług, w związku z którymi określane są terminy płatności lub rozliczeń, oraz usług ciągłych. Jak bowiem stanowi art. 19a ust. 3 ustawy o VAT, jeżeli w związku ze świadczeniem usługi ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, usługę uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.
Wprawdzie usługa transportowa zazwyczaj nie jest uznawana za usługę ciągłą, ale mogą dla niej być określone terminy rozliczeń (np. miesięczne). Stąd też, naszym zdaniem, ww. regulacje (a przynajmniej ich część) mogą mieć zastosowanie także dla usług transportowych.
Przykład
Podatnik świadczy usługi transportowe dla firmy X (transport artykułów spożywczych). W ciągu miesiąca wykonuje wiele usług. Zgodnie z umową, usługa rozliczana jest w cyklach miesięcznych.
Obowiązek podatkowy od usług wykonanych w styczniu 2014 r. powstanie ostatniego dnia okresu rozliczeniowego, czyli 31 stycznia br. (jeżeli wcześniej podatnik nie otrzyma zapłaty).
Termin wystawienia faktury
W 2013 r. fakturę dokumentującą wykonanie usługi transportowej wystawiało się nie później niż z chwilą powstania obowiązku podatkowego i nie wcześniej niż 30. dnia przed powstaniem tego obowiązku.
Z kolei w 2014 r. fakturę dokumentującą ww. usługę należy wystawić w terminie obowiązującym dla większości transakcji, czyli nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu wykonania usługi lub otrzymania całości lub części zapłaty.
Fakturę można wystawić także przed wykonaniem usługi lub otrzymaniem ww. zapłaty, nie wcześniej jednak niż 30. dnia przed tym zdarzeniem. To ograniczenie czasowe nie dotyczy faktur dokumentujących czynności, dla których ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy.
Zaznaczamy, że nie ma obowiązku wystawienia faktury, jeżeli nabywcą usługi jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, chyba że zażąda ona wystawienia tego dokumentu w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym wykonano usługę lub otrzymano całość lub część zapłaty. Jeżeli takie żądanie zostanie zgłoszone, fakturę należy wystawić:
1) nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu wykonania usługi lub otrzymania całości lub części zapłaty – jeśli żądanie wystawienia faktury zostało zgłoszone do końca miesiąca, w którym wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty,
2) nie później niż 15. dnia od dnia zgłoszenia żądania – jeśli żądanie wystawienia faktury zostało zgłoszone po upływie miesiąca, o którym mowa w pkt 1.

Termin odliczania VAT
Do końca 2013 r. odliczenia VAT od usług transportowych dokonywało się według zasady ogólnej, tj. w rozliczeniu za okres otrzymania faktury.
Dodatkowo przypominamy, że – co do zasady – odliczenia VAT nie można było dokonywać przed wykonaniem usługi, ale zasada ta nie dotyczyła m.in. usług transportowych (art. 86 ust. 12 i 12a w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2013 r.).
W związku ze szczególnym terminem powstania obowiązku podatkowego w 2013 r. (i wcześniej) możliwe były sytuacje, że nabywca odliczał VAT wcześniej niż sprzedawca wykazywał VAT należny.
Również w 2014 r. odliczenia VAT z faktur za usługę transportową dokonuje się według zasady ogólnej, z tym że ta zasada uległa zmianie. Obecnie odliczenia VAT dokonuje się bowiem zasadniczo w rozliczeniu za okres, w którym u sprzedawcy (usługodawcy) powstał obowiązek podatkowy, nie wcześniej jednak niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik (nabywca) otrzymał fakturę (art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT).
Przykład
Załóżmy, że usługa transportowa będzie wykonana w lutym 2014 r., ale usługodawca wystawi fakturę już w styczniu br. i w tym miesiącu nabywca ją otrzyma. Zakładamy też, że nabywca zapłaci po wykonaniu usługi.
Ponieważ obowiązek podatkowy u świadczącego usługę powstanie w lutym br. (w miesiącu wykonania usługi), to miesiąc ten jest najwcześniejszym miesiącem, w którym nabywca może odliczyć VAT. Bez znaczenia jest, że fakturę otrzymał on już w styczniu br.

Przepisy przejściowe
Zgodnie z przepisem przejściowym zawartym w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2013 r. poz. 35 ze zm.), w przypadku czynności wykonanych przed dniem 1 stycznia 2014 r. obowiązek podatkowy powstaje na „starych” zasadach.
Przykład 1
Usługa transportowa została wykonana w grudniu 2013 r., ale fakturę usługodawca wystawił dopiero w styczniu 2014 r. Zakładamy, że nabywca zapłaci w lutym br.
Ponieważ usługa była wykonana w 2013 r., obowiązek podatkowy należy ustalić zgodnie z zasadami obowiązującymi do końca 2013 r. Obowiązek ten powstanie zatem – w związku z brakiem wcześniejszej zapłaty – 30. dnia, licząc od dnia wykonania usługi (czyli w styczniu br.).

Przykład 2
Nabywca w grudniu 2013 r. zapłacił za usługę transportową, która będzie wykonana w styczniu 2014 r.
Generalnie dla usług wykonanych w 2014 r. stosuje się „nowe” przepisy, ale w ww. przypadku nie ma to znaczenia, gdyż obowiązek podatkowy powstał już z chwilą otrzymania.